Arkeoloji ve Antropoloji Bölümlerimiz İnsanlık Tarihi Kültür Mirasının Keşfine Önemli Katkılar Sunmaya Devam Ediyor
Ortaköy Şapinuva Kazısı Dr. Öğr. Üyesi Önder İpek başkanlığında; Boğazköy/Hattuşa 2026 yılı Kazı Çalışmaları Dr. Öğr. Üyesi Önder İpek koordinatörlüğünde; Bekçitepe Arkeolojik Kazıları Doç. Dr. Abdullah Hacar başlkanlığında; Porsuk Höyük Kazısı; Dr. Öğr. Üyesi Eric Luc Jean başkanlığında; Paşalar Kazısı Doç. Dr. Ayşegül Şarbak başkanlığında yürütülmektedir.
Ortaköy Şapinuva Kazısı;
Çorum il merkezinin yaklaşık 53 km güneydoğusunda ve Ortaköy ilçesinin 3 km güneybatısında yer alan Şapinuva’da 1990 yılında başlayan kazı çalışmaları kapsamında Tepelerarası ve Ağılönü mevkilerinde Hitit dönemine ait çok sayıda yapı ve buluntu grubu açığa çıkarılmıştır. MÖ 14. yüzyılın ilk yarısında Hitit Devleti’nin siyasi, askerî, dinî ve idari merkezlerinden biri olan Şapinuva’da ele geçen yaklaşık 4.500 tablet ve tablet parçası, kentin Hitit dönemindeki adının Şapinuva olduğunu ve Hitit Büyük Kralı II. Tuthaliya/Taşmişşarri ile Kraliçe Taduhepa’nın burada yaşadığını ortaya koymuştur.
2021 yılından itibaren Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Önder İpek başkanlığında sürdürülen kazılarda, 2024 yılında Tepelerarası mevkiinin doğu bölümünde tespit edilen yapıya yönelik çalışmalar 2026 yılında da devam etmiştir. Çalışmalar sonucunda 23x13 m ölçülerinde ve 300 m2 lik alana sahip yapı içerisinde simetrik biçimde konumlandırılmış iki “L” biçimli oda tespit edilmiştir. Odaların tabanına döşenmiş dere taşlarından blokajlar üzerinde bulunan sığır kafatası ile 0–6 aylık oğlak veya keçiye ait olduğu değerlendirilen kemik parçalarının yanı sıra, mühür baskıları, madeni ve seramik eserler ele geçmiştir. Söz konusu mimari ve buluntular, yapının Hitit döneminde geçirdiği bir tahribat sonrasında onarıldığını ve yapının korunmasına yönelik çeşitli ritüel uygulamaların gerçekleştirildiğini düşündürmektedir.
Boğazköy/Hattuşa 2026 yılı Kazı Çalışmaları;
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı adına Boğazköy/Hattuşa´da 2024 yılından itibaren Hitit Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Önder İPEK’in Koordinatör Başkanlığında yürütülen çalışmalara 4.08.2026 tarihinde başlanılmıştır. 2026 yılı çalışmaları, 2025 yılında kazı çalışmaları bırakılan Hitit kentinin Yukarı Şehir kısmındaki batı dış sur kazısı ile sürmektedir. Çalışmaya, 265-266/341-344 plankarelerde güneye doğru devam edilmektedir. Gelinen noktada sur bendinin 30 m uzunlukta olduğu ve açmanın güney ucunda yaklaşık 7,6x7,6m kare şekilde bir kule açığa çıkartılmıştır. Bu alandaki çalışmaların amacı, 2022 - 2023 yılında daha güneyde Alman Kazı Heyeti tarafından açığa çıkartılan sur kısmına kadar çalışılması ve surun uzun bir kısmının bir bütün olarak açığa çıkarılmasıdır. Sur üzerindeki çalışmalara paralel olarak 2025 yılına kadar irdelenen Yukarı Batı Kapısı´nın şehrin iç tarafındaki geçit ve bağlantılarının daha iyi tespit edilmesi amacıyla yapılan çalışma sonucunda Hitit Dönemi´ne ait yürüme tabanına ait bazı dağınık izlerin varlığı tespit edilmiştir. 2024 ve 2025 yıllarında bu alandaki kazılarla Erken Hitit Dönemi´ne ait toplam 29 kremasyon gömü açığa çıkartılmıştı. Devam eden çalışmalarla bu gruba şimdiye kadar 1 adet daha kremasyon mezar eklenmiştir.
Bekçitepe Arkeolojik Kazıları;
Bekçitepe kazıları ekonomik ve politik örgütlenmede önemli toplumsal dönüşümlerin yaşandığı Kalkolitik Çağ’a ilişkin bilgiler elde etmek amacı ile 2022 yılında Niğde Müzesi Müdürlüğü başkanlığında Doç. Dr. Abdullah HACAR’ın bilimsel sorumluluğunda, 2025 yılından itibaren ise Doç. Dr. Abdullah HACAR’ın başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Kararlı kazı statüsünde devam etmektedir. Tepe ve aşağı yerleşme olarak iki kısımdan oluşan yerleşme, Niğde ili, Bor ilçesi, Havuzlu Köyü’nün yaklaşık 1.2km güneybatısında Orta Torosların kuzey sınırında yer almaktadır.
2026 yılındaki çalışmalar arkeolog, antropolog, jeomorfolog, coğrafyacı, arkeobotanist, arkeometalurjist uzmanların ve Arkeoloji ve Restorasyon bölümlerinde stajyer öğrencilerin katılımı ile sürdürülmüştür. Geç Neolitik’ten Bizans Dönemlerine kadar arkeolojik kalıntılara sahip Bekçitepe’de, 2026 yılında kazıların birincil amacı olan Kalkolitik dönem tabakalarına yoğunlaşılmıştır. Bu çalışmalarda höyüğün batı yamacında günümüzden 7 bin yıl önceye tarihlendirilen bir yapının kalıntıları açığa çıkarılmıştır. Kuzeydoğu güney batı doğrultulu, köşelerde oval bir hatta sahip bu yapı oldukça özenli duvar ve taban sıvalarına sahiptir. Ayrıca yapının batı yönünde içerisinde boynuz yerleştirilmiş bir platform açığa çıkarılmıştır. Bu yapının güney yönünde geçen yıl yapılan kazılarda ağız kısmına bir geyik boynuzu yerleştirilmiş bir fırın ve fırının batı kısmında içerisinde havan, vurgaç, öğütme taşları olan in situ buluntular açığa çıkarılmıştı. 2026 yılı kazılarında fırının batısında, arkeolojik kazılarda oldukça ender bulunan, karbonize olmuş bir sepet ve bunun içerisinde tohumlar elde edilmiştir. 2026 yılındaki kazılarda Hellenistik ve Bizans dönemlerine ait kalıntılar da ortaya çıkarılmıştır. Batı yamaçtaki Hellenistik dönem kalıntıları sezonluk bir yerleşime ait hafif mimariye ait izler vermektedir. Bizans dönemine ait mezarlar ise höyüğün doğu yamacında ortaya çıkarılmıştır. Bekçitepe’de bugüne kadar Bizans dönemine ait 20’nin üzerinde mezar ortaya çıkarılmıştır. 2026 yılında açığa çıkarılan 3 mezardan biri çocuk mezarı ikisi yetişkin bireylere aittir. Kapak taşları sağlam bir şekilde açığa çıkarılan mezardaki birey doğu batı yönlü olarak, baş hafif güneye döndürülerek yerleştirilmiştir.
Porsuk Höyük Kazısı:
2026 yılı Porsuk-Zeyve Höyük kazı çalışmaları, Niğde’nin Ulukışla ilçesinde 22 Haziran–20 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Kazılar Chantier V’ın R25, R26, QR27 ve Q29 kareleri ile Chantier II’nin J06 karesinde yürütülmüştür. Çalışmalarda özellikle Orta Demir Çağı’na ait mimari kalıntılar, küllü tabakalar, yanma yapıları ve seramikler ortaya çıkarılmıştır. R26’da kuş biçimli parçalara sahip bir seramik kap (askos?) bulunurken, R25’te çok sayıda cürufla ilişkili yanmış bir taban tespit edilmiştir. Q29’da ise taş duvarlar, direk çukurları, kömürleşmiş ahşaplar ve Orta Çağ’a ait sırlı seramikler ele geçirilmiş; yerleşimin 13. yüzyıl sonu–14. yüzyıl başına tarihlenebileceği değerlendirilmiştir. J06’da Helenistik Dönem seramik ve cam buluntularının yanı sıra tandır tipi bir ekmek fırını ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca 3.700 m²’lik alanın kamulaştırılmasıyla höyüğün zirvesinde geniş alan kazılarının önü açılmıştır.
Paşalar Kazısı;
15 milyon yıla (Orta Miyosen Dönem) tarihlendirilen Paşalar Fosil Kazısı Bursa ilinin Mustafakemalpaşa ilçesine ait Paşalar Mahallesinde yer almaktadır. 2026 kazı Sezonu Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ve Hitit Üniversitesi Rektörlüğünün destekleriyle Antropoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ayşegül Şarbak başkanlığında devam etmektedir. Kazı Başkan yardımcıları Hitit Üniversitesi Antropoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mustafa Tolga Çırak ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Antropoloji Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Merve Gümrükçü Uslu’dur. Kazı çalışmaları 01.07.2026-07.09.2026 tarihleri arasında sürdürülmüştür. Kazı sezonu boyunca Hitit Üniversitesi Antropoloji Bölümü başta olmak üzere farklı üniversitelerden gelen 11 lisans öğrencisi, 7 yüksek lisans öğrencisi, 2’si yabancı 15 akademisyen olmak üzere 33 kişilik bir ekip görev almıştır. 2026 yılı kazı sezonunda 8 ayrı karede kazı çalışmaları sürdürülmüş ve bu karelerden Bovidae (Boş boynuzlular), Hominoidae (büyük kuyruksuz maymun), Gomphotherium (fil), Rhinocerotidae (gergedan), Suidae (domuz), Carnivora (etçil) gibi canlılara ait 110 fosil buluntusu ele geçirilmiştir. Bunun yanı sıra kazıda bulunan fosiller ile ilgili akademik ve bilimsel çalışmalar yürütülmektedir.
