Hitit Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi finansal desteğiyle Tıp Fakültesi Öğretim Üyeleri tarafından Hitit Üniversitesi Çorum Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde yürütülen bir çalışma kapsamında splenektomili (dalağı alınmış) olan hastalar mercek altına alındı. Bu hastaların ameliyat sırasında yapılan pnömokok (zatürre) aşısından fayda gördüğü ancak zamanla aşının etkinliğinin düştüğü ve hastalığa karşı koruyuculuğunun azaldığı tespit edildi. Ayrıca uygulanan anketlerle dalağı alınmış hastaların enfeksiyonlara duyarlı oldukları hakkındaki bilgilerinin yeterli olmadığı belirlendi. Bu veriler ışığında tekrar çağrılan hastalara 14 ve 28 Ağustos tarihlerinde konu ile ilgili eğitim verildi ve uluslararası standartlara uygun olarak aşılamaları yapıldı. Koruyucu antikor ve hücrelerinin oluşup oluşmadığının takibi amacıyla da kendilerinden yeniden örnekler alındı. Hastalara sürekli yanlarında taşımaları ve sağlık kurumuna başvurduklarında göstermeleri için splenektomili hasta kartları dağıtıldı yanı sıra eğitim broşürleri verildi.
Yürütücülüğünü Yrd. Doç. Dr. Musa Zorlu’nun yaptığı proje kapsamındaki eğitimlerin açılışı Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mete Dolapçı tarafından yapıldı. İki kez tekrarlanan eğitimler Yrd. Doç. Dr. A. Semra Güreser ve Prof. Dr. Ayşegül Taylan Özkan tarafından verildi. Ayrıca Yrd. Doç. Dr. Djursun Karasartova ve Prof. Dr. Nurcan Baykam’ın da katıldığı toplantıda splenektomili hastalar doğrudan konunun uzmanları ile bir arada bulunarak akıllarına takılan sorulara yanıt bulma fırsatına kavuştular.
Eğitimde kısaca şu konular vurgulandı: Dalak karnın üst sol tarafında yer alan ve kaburgalar tarafından korunan ve kanı temizleyen bir organ olup vücudun hastalıklarla savaşmasına yardım eden bazı hücreleri ve maddeleri üretmektedir. Travma veya bir takım hastalıklar nedeniyle dalakları alınan kimseler başta kapsüllü bakteriler olmak üzere bir çok mikroorganizmaya karşı duyarlı hale gelmektedir. Bunlar içerisinde özellikle zatürre etkeni olan Streptococcus pneumoniae %90’a varan yaygınlıkta görülmekte ve grip gibi başlayan enfeksiyon bu tür hasta grubunda hayatı tehdit edici şekilde ilerleyebilmektedir. Bu nedenle splenektomili hastaların bu bakteriye karşı aşılanması son derece kritiktir. Ayrıca bu hastaların herhangi bir ateş yükselmesi, hayvan ısırması, açık ve iltihaplı bir yarası olması durumunda hemen bir sağlık kurumuna başvurması gerekmektedir. Yurt dışında sıtma ve benzeri enfeksiyon riski bulunan bölgelere seyahat, kışla gibi kalabalık ortamlar, sigara içme ve tozlu ortamlar da bu enfeksiyonun gelişmesi için zemin hazırlayabilir. Dalağı alınmış hastalar bağışıklık sistemini güçlü tutmak amacıyla beslenmesine ve hijyen kurallarına daha da özenle dikkat etmelidir.
