Lisansüstü Ders İçerikleri

 

 

Doktora Ders İçerikleri

I.     Yarıyıl
1	Devlet Kuramları	Temel Kavramlar: iktidar, otorite, egemenlik, sivil toplum, haklar, özel mülkiyet; Toplum Sözleşmesi Kuramları: Hobbes, Locke, Rousseau; sivil toplum, devlet ve demokrasi: Alexis De Tocqueville; Klasik Politik Ekonomi; Hegel; Klasik Marksist Devlet Kuramı; Hegemonya, Sivil Toplum ve Devlet: Gramsci; Marksist Yapısalcılık: Althusser ve Poulantzas; Neo-Weberyan Yaklaşım: devleti geri getirmek; Postyapısalcılık ve Devlet; Ordoliberalizm ve Neoliberalizm: güçlü devlet ve serbest piyasa; Liberter yaklaşım: minimal devlet.
2	İleri Araştırma Teknikleri	Bilim ve bilimsel bilgi; Pozitivizm ve doğa bilimleri; Realizm, Tarihsel Materyalizm; Sosyal bilimler, tarih-toplum bilimleri; Anlama, açıklama ve yorumlama; Yapısalcılık ve işlevselcilik; Temel kavramlar; Bilimsel araştırma, araştırma yöntemlerinde temel kavramlar, araştırma türleri, araştırma araçları; Araştırma konusunun seçimi, araştırma probleminin seçimi; Araştırma amaçlarının ve öneminin ortaya konması, araştırma önerisinin oluşturulması; Literatür taraması; Araştırma değişkenlerinin belirlenmesi; hipotezlerinin belirlenmesi ve model oluşturulması; Araştırmalarda ölçme ve ölçeklendirme; İstatistiksel Paket Programı (SPSS) ve  ANOVA analizinin tanıtılması; Araştırma bulgularının değerlendirilmesi, raporunun yazılması ve sunumu.
3	Antik ve Orta Çağ’da Siyasal Düşünce	Siyaset ve siyasal düşünce; Antik Yunan’da siyasal alan ve siyasal düşüncenin ortaya çıkışı; Platon’un Mağarası ve İdeal Devleti; Aristoteles ve siyasal sistem sınıflandırması; Stoacılık ve Epikürcülük; Antik Hindistan’da siyasal düşünce; Antik Çin siyasal düşüncesi; Roma siyasal düşüncesi; Hristiyan siyasal düşüncesinin ortaya çıkışı; İslam siyasal düşüncesi: İbn Sina, Farabi, İbn Rüşd; Heterodoks İslam ve siyasal düşünce: İsmailîlik; İbn Haldun’un siyasal düşüncesi; Orta Çağ Avrupası’nda siyasal düşünce; karşılaştırmalı perspektiften Antik ve Orta Çağ’da siyasal düşünce.
4	Türkiye’de Siyasal Akımlar[1]
5	Biyo-Politik Kuramlar	Biyo-politika kavramı; Biyo-politikanın temeli yaşam ve yaşam savaşı; modern ulus devlet ve ulus inşâ sürecinde Biyo-politika; Biyo-politikanın uygulama alanı olarak: nüfus; Biyo-politikanın uygulama alanı olarak: insan bedeni; Biyo-politikanın uygulama alanı olarak: tıp; Michel Foucault’nun biyo-politik kuramı Gilles Deleuze’un biyo-politik kuramı; Giorgio Agamben’in biyo-politik kuramı; Michael Hardt ve Antonio Negri’nin biyo-politik kuramı; Nikolas Rose ve Paul Rabinow’un biyo-politik kuramı; Roberto Esposito’nun biyo-politik kuramı; Agnes Heller’in biyo-politik kuramı; Donna Haraway’n biyo-politik kuramı.

 

II.  Yarıyıl
1	Çağdaş Siyaset Kuramları	Çağdaş Siyaset Kuramı: İdeoloji, idea; mikro ve makro analizler, Gramsci düşüncesinde hegemonya kuramı, Eleştirel Kuram ve Frankfurt Okulu, Carl Schmitt ve devlet kuramı, Totaliterizm kuramı ve Arendt, Louis Althusser ve ideoloji ve ideolojik süreçler, Michel Foucault ve Disiplin ve ceza, Jacques Ranciere ve hegemonya, demokrasi ve post-demokrasi, Emperyal devlet kuramı – Alain Badiou ve Antonio Negri, Estetik, alan ve kültür – Walter Benjamin, David Harvey, Pierre Bourdieu ile Popülizm, faşizm ve otoriter devlet – Nicos Poulantzas.
2	Göç Araştırmaları	Göç teorileri; Göç süreçleri, iç göç, dış göç, zincirleme göç; Göç ve sorunlar/fırsatlar; Göç süreçleri sonucunda oluşan yeni kimlikler; Diasporik kimlikler; Göçmenlerin anayurtları ile ilişkileri; Göçmenlerin mesken ülkelerde kurdukları ağlar; Anayurt ile mesken ülke arasındaki etkileşimde göçmenlerin oynadığı roller; Göçmen politikaları ve entegrasyon süreçleri; Dışlama mekanizmaları ve öteki olarak göçmenler; Göçmen karşıtı politikaların yeni şekilleri; Kültürel çatışma ve çok-kültürlülük; Göç yolları.
3	Muhafazakârlık Okumaları	Tarihsel süreçte muhafazakârlık; Muhafazakârlığın temel argümanları; Farklı muhafazakâr düşünce gelenekleri; Muhafazakâr düşüncede estetik ve etik; Muhafazakâr düşüncede gelenek ve tarih; Muhafazakâr düşüncede sivil toplum ve devlet; Muhafazakâr düşüncede siyaset ve demokrasi; Karşılaştırmalı bir perspektifle muhafazakârlık ve diğer ideolojiler; Önemli muhafazakâr düşünürler ve metinler; Modernizm, postmodernizm ve muhafazakârlık tartışmaları; Günümüzde muhafazakârlık, muhafazakâr parti ve hareketler; Muhafazakârlık, İslamcılık ve Kemalizm; Türk muhafazakârlığı üzerine farklı tezler; Muhafazakârlık üzerine genel değerlendirme.
4	Öjenik Siyaset	Öjenik kavramı; Öjenik siyasetin temelleri; Pozitif ve negatif öjenik tedbirler; Ulus inşâ sürecinde öjenik; Öjenik siyasetin ırkçı boyutu; Britanya’da öjenik siyaset; ABD’de öjenik siyaset; Fransa’da öjenik siyaset; Almanya’da öjenik siyaset; İtalya’da öjenik siyaset; İskandinav ülkelerinde öjenik siyaset; Latin Amerika’da öjenik siyaset; Sovyet Rusya’da öjenik siyaset ve Türkiye’de öjenik siyaset.
5	Türk Siyasal Hayatı ve Düşüncesinde Devlet ve Bürokrasi	Devlet kuramı; bürokrasi kuramı; devlet ve bürokrasi arasındaki ilişkiler; toplum, devlet ve bürokrasi arasındaki ilişkilerin tarihsel olarak dönemlenişi; Ş. Mardin ve merkez çevre yaklaşımı, M. Heper’de devlet geleneği anlayışı, Ç. Keyder ve İ. Küçükömer’in eleştirel bir okuması, Behice Boran’ın kuramı ve Türkiye’de bürokrasinin Marksist gelenekten analizi; Osmanlı’nın son dönemlerinde devlet ve bürokrasi; Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda devlet ve bürokrasi, çok partili rejimde devlet ve bürokrasi, iki darbe arasında devlet ve bürokrasi: 1960-80 dönemi; 1980 sonrası devlet ve bürokrasi.
6	Siyasal Katılım Hakları	Katılım ve siyasal katılım kavramı. Katılma ortamı ve alt yapısı. Katılımın özneleri: Birey ve kolektif kimlik. Katılımı etkileyen değişkenler: Cinsiyet, yaş, eğitim, kentlilik, sınıf. Katılma alanları ve katılım biçimleri.  Düşünce ve inanç özgürlüğü. İfade özgürlüğü, ifadenin farklı görünümleri ve ifade özgürlüğünün sınırları. Basın özgürlüğü. Toplantı ve gösteri yürüyüşü. Protesto hakkı.  Örgütlenme özgürlüğü ve sivil toplum. Katılma araçları: Oy ver me hakkı, seçimler ve halkoylamaları. Siyasal parti özgürlüğü. Katılmama hakkı ve sivil itaatsizlik. Türkiye’de siyasal katılma: Haklar, sınırlar ve sorunlar.
7	Osmanlı-Türk Modernleşmesi	Modernleşme kavramı; Osmanlı’da modernleşme olgusu ve tartışmalar; Osmanlı’yı modernleşmeye iten yerel ve küresel dinamikler; III. Selim ve ıslahata giriş çabaları; II. Mahmut ve şekli batılılaşma tartışmaları; Balta Limanı Antlaşması ve denge siyasetinin kurumsallaşması; Hünkâr İskelesi Antlaşması ve Osmanlı’da iktisadi darboğaz; Sultan Abdülaziz dönemi -idari ve askeri yenilikçi kurumlar; I. Meşrutiyet dönemi; II. Abdülhamid’in iktidarını kurumsallaştırması/ Osmanlı’da okullaşma; II. Meşrutiyet/ İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin hakimiyeti; savaşlar dönemi ve Cumhuriyetin ilanı; Atatürk Devrimleri ve toplumsal yansımaları; Tek Parti iktidarı ve çok partili siyasal hayata geçiş denemeleri.
8	Kentsel Siyaset	Avrupa kent tarihi çalışması; Osmanlı-Türkiye kent tarihi çalışması; yerel yönetimler tarihi çalışması; Demokrasi ve yerel demokrasi; Kent Ütopyaları; Kent Kuramları; Küresel Kentler; Sakin Kentler (Cittaslow); Kent tarımı; Kentsel çevre; Kentsel estetik, mimari ve konut; Türkiye’de Yerel Seçimler.

 

III.  Yarıyıl
1	Seminer[2]
2	Sosyal Bilimlerde Alan Araştırmaları	Bilime farklı yaklaşımlar, paradigmalar, nicel yaklaşım, nitel yaklaşım, holistik yaklaşım, alan araştırmaları, alandan veri toplamak, veri toplama teknikleri, anket ve başarılı anket örnekleri, anket uygulaması, görüşme ve başarılı görüşme örnekleri, görüşme uygulaması, gözlem ve başarılı gözlem örnekleri, gözlem uygulaması, sözlü tarih ve başarılı sözlü tarih örnekleri, sözlü tarih uygulaması, etnokrafik çalışma ve başarılı etnokrafik çalışma örnekleri, etnokrafik çalışma uygulaması.
3	Karşılaştırmalı Hükümet Sistemleri	Kadim devletlerde siyasal sistemin işleyişi, mutlak monarşinin özellikleri. Kuvvetler ayrılığına dayanmayan diğer sistemler. Otoriter ve totaliter rejimlerde hükümet sistemleri.  John Locke ve Montesquieu’de kuvvetler ayrımı fikri. İngiltere’de parlamentonun gelişimi ve Westminister tipi parlamenter sistemin genel karakteri. Almanya ve İtalya modeli parlamenter sistemler, Kuzey Avrupa modeli parlamenter sistemler. ABD anayasacılık hareketi, başkanlık sisteminin kuruluşu, fren ve denge sisteminin işleyişi. Başkanlık sisteminin genel karakteri ve özellikleri. Latin Amerika devletlerinde başkanlık sistemleri. Karma sistemler: Fransa ve yarı-başkanlık sistemi, ortaya çıkışı ve işleyişi. Yarı-başkanlık sistemine sahip diğer devletler. Hükümet sistemlerinde ara formlar: Başkanlı parlamenter sistem ve süper başkanlık sistemleri. Hükümet sisteminde değişikliğe yol açan sebepler. Hükümet sistemi ve siyasal rejim ilişkisi. Devlet yapısı ve hükümet sistemi ilişkisi. Karşılaştırmalı hükümet sistemlerinde iktidar paylaşımı, kontrol ve denge mekanizmaları, devlet başkanının sorumsuzluğu meseleleri. Türkiye’de hükümet sistemlerinin gelişimi ve değişimler.
4	Çevre ve Siyaset Çalışmaları	Ekolojinin temel kavramları ve kuramları; tarih içinde çevre düşüncesi; İnsan Hakları bağlamında Çevre Hakkı; Siyaset Biliminde çevre konuları; Yeşil İdeoloji; Derin Ekoloji; Sosyal Ekoloji; Maneviyatçı Ekoloji; Liberalizm ve Ekoloji; Ekososyalizm; Ekofeminizm; iklim politikaları çalışması; su politikaları çalışması; gıda-tarım politikaları çalışması.
5	Etik ve Politika	Etik ve Ahlak: Kavramsal Çerçeve, Etiğin Gerekçelendirilmesi, Evrensellik-Görecelik Tartışması, Teleolojik Etik: Platon ve Idealar, Teleolojik Etik: Aristoteles ve İyi Yaşam, Hazcılıktan Faydacılığa, Makyavelli Etiği, Teolojik Etik, Kant: Deontolojik Etik, Etik ve Meta Etik, Postmodernlik Tartışması ve Etik, Pratik Etik: Politikbilim ve Politika, Güncel Etik Sorunlar, Etiğin Geleceği.

 

 

 

Siyaset ve Sosyal Bilimler Tezli YL Ders İçerikleri

I.     Yarıyıl
1	Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Araştırma Etiği	Araştırma yöntembilimi, Araştırma konusunu belirleme, Araştırma problemini tanımlama, Kaynakların taranması, Hipotezin yazılması, Araştırma yöntem ve modelini belirleme, Verilerin toplanması ve analizi, Kaynak gösterme bilimsel araştırma yazım kural ve teknikleri, Yorumlama ve rapor yazımı, Bilimsel yayın etiği ilkeleri, Etik standartlar, yasal sınırlamalar ve yazılımlar, Sorumlu araştırma yayını: yazarlar için uluslararası standartlar, TÜBİTAK araştırma ve yayın kurulu yönetmeliği YÖK bilimsel araştırma ve yayın etiği yönergesi, Dönem ödevi sunumları.
2	Antik Çağ’da Siyaset Felsefesi	Antik Medeniyetler ve Yunan Uygarlığı, "Polis" Örgütlenmesi, İyonya Felsefesi: Thales'den Heraklitos'a, İdealist ve Materyalist Gelenek: Parmenides'ten Dempkritos'a, Socrates: Etik ve Siyaset, Platon: Devlet/Republika Üzerine, Platon: Devlet/Republika Üzerine, Platon'un Sofist Karşıtlığı: Protagoras ve Gorgias, Aristo: Politika, Aristofanes: Lysistrata, Stoacılar, Romalı Düşünürler: Cicero,Polybos, Seneca, Roma Sonrası ve Değerlendirme.
3	Türk Siyasal Hayatı I	Dersin Tanıtılması, Yöntem ve Akış Planı, Osmanlı Toplumsal-Siyasal Düzeni ve Bu Düzenin Bozulması, 19.Yüzyıl?da Osmanlı İmparatorluğu: Yenileşme Hareketleri, İktidar Mücadeleleri ve Yeni Osmanlı Hareketi, Mütareke Döneminde Siyasal Hayat (1918-1920): İşgal Altında Siyaset, Yerel Kongreler, Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli, Mütareke Döneminde Siyasal Hayat (1918-1920): İşgal Altında Siyaset, Yerel Kongreler, Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli, İlk TBMM Döneminde Siyaset (1920-1923): Kurtuluş Savaşı, 1921 Anayasası, Farklı Siyasal Teşekküller ve Düşünce Akımları, Politics and the First Years of the Republic (1923-1930): The new Assembly of the Republic, the establishment, the 1924 Constitution, and Trials of Multi-Party System, 1930’lu Yıllar: Devletçi Uygulamalar, Kadro Dergisi, Parti-Devlet Sistemi, Atatürk-İnönü Gerilimi, Atatürk ve Atatürk’ün Siyasal Düşüncesi, İkinci Dünya Savaşı Dönemi (1939-1945): İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı, Savaş Sırasında İdeolojik Çatışmalar, CHP’de Ayrışmalar, Çok Partili Hayata Geçiş Dönemi ve İktidar Değişimi (1945-1950): Demokrat Parti’nin Kuruluşu, 1946 ve 1950 Seçimleri, Türk Siyasal Hayatının Gelişim Sürecine İlişkin Genel Kuramsal Çözümlemeler .
4	Çağdaş Siyasal İdeolojiler	Fransız Devrimi sonrası dönem ve siyasal düşünce, İdeoloji Kavramı ve Farklı ideoloji kuramları, Liberalizmin tarihsel temelleri, Liberalizm, ekonomi ve devlet, Muhafazakar ideolojinin temel argümanları, Modern muhafazakarlık tartışmaları, Farklı sosyalist akımlar, Marksizmin temel argümanları, Anarşizm, Faşizm, Feminizm, Milliyetçilik, Neo ve post kuramlar, Küreselleşme ve siyasal ideolojiler.
5	Siyasi Tarih	Feodalite, Ticaretin Yükselmesi ve Kent Yaşamının Gelişmesi, Modern Dünyaya Doğru: Reform ve Rönesans, Coğrafi Keşifler, Sömürgecilik, Kapitalizm, Devrimler Dönemi (1776-1848), Almanya ve İtalya'nın Ulusal Birliklerini Sağlaması, I. Dünya Savaşına Doğru, I. Dünya Savaşı, Barış Antlaşmaları ve İki Savaş Arası Dönem, II. Dünya Savası, Soğuk Savaş, Yeni Dünya Düzeni, Arap Baharı.
6	Devlet Kuramları	Devlet nedir/kimdir?, Sözleşme kuramları, Sözleşme karşıtı kuramlar, Çatışmacı kuramlar, Devletin tarihi, Erken devlet tartışmaları, Polis-Feodalite-Modern Devlet, Politik toplum-sivil toplum-devlet, Liberal devlet kuramı, Marksist devlet kuramı, Muhafazakârlıkta devlet anlayışı, Anarşizm ve devlet, Faşist devlet anlayışı, Küreselleşme ve devlet tartışmaları.
7	Yönetim Kuramları	Tanışma Dersi, genel tanıtım, Yönetimi Biliminin tanımı, diğer bilimlerle ilişkisi, Tarihsel Gelişim: Kameralizm, Hukuk, Bürokrasi, Örgüt, Yönetimin İşlevleri, Bürokrasi Kuramları: Weber ve Marx, Örgüt Kuramları: Klasik -Taylor/Fordizm, Neo-klasik Teori-Elton Mayo, Herbert Simon, Modern okul(sistem ve Koşulsallık)/Post-modern Teori, Yeni Kamu Yönetimi, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim, Neo-liberalizm, Küreselleşme, Yerelleşme, Bölgeselleşme,Ademi-merkeziyetçilik.
8	Sosyolojik Düşüncenin Evrimi	Sanayi Devrimi, Aydınlanma, Kurucu Sosyoglar: Simon ve Comte, Klasik Sosyologlar: Durkheim ve Tönnies, Tocqueville ve Demokratik Toplum, Weber ve Kapitalizm, Marx ve Kapitalizm, Weber ve Marx, Elit Kuramları: Pareto, Michels, Elit Kuramları: Mosca, Mills, Eleştirel Teori ve Modern Toplum, Küreselleşme, Göç ve Küresel Sorunlar, Sunumlar ve Değerlendirme.
9	Anayasacılık ve İnsan Hakları	Dersin genel tanıtımı, önemi, kullanılacak kaynakların gösterimi; metot ve akış planı üzerine bilgiler, Egemenlik anlayışındaki değişim ve iktidarın sınırlandırılması, Erken anayasacılık hareketleri, Çeşitli yönleriyle anayasa kavramı ve anayasaların içeriği, Çağdaş anayasacılık, İnsan hakları kavramının ortaya çıkışı, İnsan haklarının özellikleri ve temelleri, İlk dönem insan hakları belgeleri, II. Dünya Savaşı ve sonrası, Hakları ve özgürlüklerin tasnifi ve anayasa sistematiği, Hakların sınırlandırılması ve OHAL, Anayasacılık ve insan hakları ilişkisi: hakların ulusal koruması, Bireysel başvuru, İnsan haklarının uluslararası koruması.
10	Çevre Hukuku	Çevre Politikası ve Kanunu, Çevre Kanununda Uluslararası Kalkınma, 3. Nesil hakları ve çevre hakları, Türkiye'de çevre hukukunun tarihsel gelişimi, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar, Türkiye'de çevre hukuku mevzuatı geliştirme, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) ve Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD), SÇD Mevzuatı, SÇD sektörel uygulamaları (Bölgesel Kalkınma), SÇD sektörel uygulamaları (Su yönetimi), SÇD sektörel uygulamaları (Enerji yönetimi), SÇD sektörel uygulamaları (Sanayi).
11	Kent Çalışmaları	Kentbilim Kavram ve Metodolojisi, Çevre Politikası ve Kanunu, Kent Tarihi Çalışması, Kent Kuramları Çalışması, Kent Ütopyaları Çalışması, Kent Planlaması Çalışması, Kentsel Çevre Çalışması, Kentsel Dönüşüm Çalışması, Afet Yönetimi Çalışması, Kentsel Estetik Çalışması, Kent Hakkı ve Kent Kültürü Çalışması, Sakin Şehir ve Yavaş Gıda Çalışması.
12	Türkiye’nin Yönetim Yapısı	Ders hakkında genel bilgi, dersin kapsamı; Yönetim nedir, ne değildir? Yönetsel bilgiye erişmede bilgi kaynakları; mevzuat, resmi gazete, arşiv, tutanaklar, bürokratlar; Yönetim ve kamu yönetimi kavramları, Türkiye’de kamu yönetiminin gelişimi ve temel gerilimler: merkez-yerel ilişkisi, demokrasi, kitleler, Türkiye’de devletin toplumsal ilişkilerdeki yeri ve temel tartışmalar, Türkiye’nin Yönetsel Örgütlenmesine Genel Bakış; Anayasal ve yönetsel ilkeler; Tarihsel özellikler, Türkiye'de parlamenter sistem ve Cumhurbaşkanlığı sistemi, Parlamenter sistemden Cumhurbaşlığı sistemine I: Parlamenter sistemde Başbakanlık, Bakanlıklar ve temel kuruluşlar ve yeni durum; Cumhurbaşkanlığı sistemi ve yapısı: Tarihi, dönüşümü ve mevcut hali, Taşra Yönetimi: Tarihi, dönüşümü ve mevcut hali, Yerel Yönetimler: Merkezi Yönetimle ilişkiler, yerelleşme; yerel yönetim türleri, Hizmet Yönünden Yerinden Yönetim: Örnek kurumlar; Üst Kurullar ve üst kurullaşma; Kalkınma Ajansları; Ombudsmanlık, Güncel Tartışmalar: yeni hükümet sistemi üzerine tartışmalar, Sunuşlar, Genel Değerlendirme.
13	Cumhuriyet Dönemi Siyaset Kuramcıları	Teorik Giriş, Ziya Gökalp: Medeniyet-Hars Ayrımı; Ahmet Ağaoğlu: Liberalizmin Erken Bir Formülasyonu ve Modernleşmenin İdealist Bir Bütünlüğe Oturtulması; Şevket Süreyya Aydemir: Anti-kapitalist Bir Üçüncü Yol Aranışı; Recep Peker: Tek-Particiliğin Teorik Bir Savunusu; Ahmet Hamdi Tanpınar: Türk Modernleşme Pratiğine Yönelik Muhafazakâr Eleştiriler; Mümtaz Turhan: Ülkeyi Eğitim ve Bilimle Kurtarmak; Erol Güngör: Türk-İslam Sentezi; Şerif Mardin: Yöntemsel Tekilcilik ve Osmanlı Devlet Geleneğinin Sürekliliği; Metin Heper: Yöntemsel Tekilcilik ve Osmanlı Devlet Geleneğinin Sürekliliği; Doğan Avcıoğlu: Asker-Sivil Aydınlarla Ülkeyi Kurtarmak; İdris Küçükömer: Marksist Terminoloji Görünümü Altında Liberalizm; Behice Boran: Türk Modernleşme Tarihinin Maddeci Bir Bütünlüğe Oturtulması; Genel Değerlendirme.
14	Kamu Sektöründe Liderlik	Ders içerik ve akışının tanıtımı,  Türk Kamu Yönetiminde kamu görevlisi olarak seçilmiş ve atanmışlar,  Kamu sektörü ve Kamu Yönetimi: Tanım ve Elemanlar,  Kamu Sektöründe Yönetimi Özel Sektörden Ayıran Özellikler, Türk Kamu Yönetiminin Örgütlenmesi ve Temel Özellikleri, Türk Kamu Yönetimi Sistemi ve Mülki İdare Amirliği, Liderlik ve Örgütsel Performans, Örgütlerde Değişim, Kültür ve Liderlik, Yönetim ve Yöneticilik: Kavram, Önem ve Özellikleri, Kamu Sektöründe Karar Alma ve Yönetim Süreci, Liderlik Olgu, Kuram, Süreç ve Aktörleri, Kamu Sektöründe Liderlik Kapasite ve Alanı, Kamu Sektöründe Yöneticilik ve Liderlik Karşılaştırılması, Türk Kamu yönetiminde Yöneticilik ve Liderlik Kapasitesi.

 

II.  Yarıyıl
1	1980 Sonrası Türkiye’de Siyasal Hayat	Giriş, 12 Eylül 1980'e Giden Yol, 24 Ocak Kararları, 12 Eylül Darbesi, Turgut Özal ve Yeni Sağ, 90'lı Yıllar, Kürt Sorunu, 28 Şubat Süreci, Siyasal ve Ekonomik Kriz (1999-2002), Avrupa Birliği Eksenli Yapılanma, 2000'li Yıllar, 15 Temmuz Darbe Girişimi.
2	Aydınlanma ve Modern Siyasal Düşünce	Aydınlanma düşüncesi/felsefesi'ne giriş, Tarihsel temeller: Ortaçağ, Rönesans, Reform ve Bilimsel Devrim, Kıta Avrupası Aydınlanması (Fransız Aydınlanması) ve Rasyonalizm, İskoç Aydınlanması ve Anti-Rasyonalizm, Temel Kavramlar: Akıl, özgürlük, eşitlik, Temel Kavramlar: Din, ilerleme, ahlak, kadın vb., Aydınlanma ve toplumsal/siyasal kuram/düşünce, Aydınlanma eleştirileri, Öğrenci sunuşları.
3	Türk Siyasal Hayatı II	Demokrat Parti döneminin sonu. 27 Mayıs darbesi, 1961 Anayasası hazırlıkları, 1961 Seçimleri ve AP’nin yükselişi, 1965 Seçimleri, 1968 Hareketi ve Türkiye, 1970: Darbeler, müdahaleler dönemi, 12 Mart Rejimi, partiler üstü hükümetler dönemi, 1973 seçimleri ve Karaoğlanlı CHP, Milliyetçi Cephe, Türkiye’de sağ-sol ayrımı, 1977 Seçimleri ve sonrası kaotik dönem, 1970 Sokak hareketleri, Toplumsal çatışmalar ve sonuçları.
4	Siyaset Sosyolojisi	Dersin tanıtımı, kaynaklar, Siyaset ve Sosyoloji İlişkisi, Devlet, Otorite, İktidar, Meşruluk, Yasallık, Siyaset ve Ekonomi, Siyaset ve Elitler, Siyaset ve Sosyolojik Analizler, Sosyoloji'de nesnellik ve görelilik, Sosyoloji ve Felsefe, Modernizm ve Postmodernizm, Küreselleşme, Genel Değerlendirme.
5	Siyasal Partiler ve Seçim Sistemleri	Derse giriş, Siyasal partilerin tarihsel gelişimi, Siyasal partilerin tipolojisi, Parti içi demokrasi, Partiler hukuku, Partilerin kapatılması, Seçim hakkının gelişimi, Seçim sistemleri, Türkiye'de seçimler, Seçimler ve parti sistemleri, Seçimler ve partilerin siyasal sistem üzerine etkisi, Genel tekrar, Sunumlar.
6	Dünya’da ve Türkiye’de Muhafazakârlık Okumaları	Giriş ve Genel Konseptin Sunulması; Muhafazakârlık ve ideoloji: Kavramsal ve teorik perspektif; Muhafazakârlığın kuramsal ve tarihsel analizi; Farklı muhafazakâr düşünce gelenekleri; Karşılaştırmalı bir perspektifle muhafazakârlık ve diğer ideolojiler; Önemli muhafazakâr düşünürler ve metinler; Muhafazakâr düşüncede insan, toplum ve siyaset; Modernizm, postmodernizm ve muhafazakârlık tartışmaları; Türkiye’de muhafazakârlık tartışmaları; Muhafazakârlık, İslamcılık ve Kemalizm; Türk muhafazakârlığı üzerine farklı tezler I; Türk muhafazakârlığı üzerine farklı tezler II; Genel Değerlendirme
7	Osmanlı Çalışmaları: Yeni Yaklaşımlar	Dersin Tanıtımı, Kuruluş Dönemi: Gaza Tezi ve Bu Teze Yöneltilen Eleştiriler, Merkeziyetçilik Tartışmaları Bağlamında "Güçlü/Merkezî Devlet Geleneği" Tezi, Güçlü/Merkezî Devlet Geleneği Tezine Yöneltilen Eleştiriler (I), Güçlü/Merkezî Devlet Geleneği Tezine Yöneltilen Eleştiriler (II):, Türk Devrimi - Batı Devrimleri Kıyaslamaları: "Devleti Kurtarmaya Çalışan Restorasyoncu Bürokratlar" Olarak Jön Türkler, Makale Araştırmaları, "Eski Rejimi Tasfiye Eden Devrimciler" Olarak Jön-Türkler ve 1908 Devrimi'nde Kitle Hareketliliği (I), "Eski Rejimi Tasfiye Eden Devrimciler" Olarak Jön-Türkler ve 1908 Devrimi'nde Kitle Hareketliliği (II), Devrim Süreçlerine Dair Türk Tarih Yazımındaki Özgücülüğün Eleştirisi, Vaka-i Hayriye: Gerici Bir Odağın Tasfiyesi mi?, Türkiye'de Kadın Hareketi'nin "Tarih Öncesi": 1908 Döneminde Kadın Hareketleri, Genel Değerlendirme.
8	Türkiye’de Devlet ve Bürokrasi	Tanışma ve dersin tanıtımı, önemi, kullanılacak kaynaklar, Devlet ve bürokrasi kavramlarının farklı anlamları, bürokrasi olgusunun tarihsel gelişimi, Osmanlı Devleti’nin modernleşmesi ve bürokrasinin ortaya çıkışı: Kalemiye’nin ortaya çıkışı ve eğitilmesi, Osmanlı Devleti’nde bürokratlar: Tanzimat ve Islahat Döneminde Bürokratlar’Osmanlı Bürokratının Profili: Toplumsal ve Siyasal Konumu, 1920’li yıllardan günümüze bürokrasi ve bürokrat, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda bürokrasi, Demokrat Parti ve bürokrasi arasındaki ilişki, 1960-1980 döneminde bürokrasi ve bürokrat, 1980 Sonrası Bürokrasinin Dönüşüm, Türkiye’de Bürokrasinin Kuramsal Ele Alınışı, Merkez-Çevre Tartışmaları, Bürokratik Elit ve Devletçi Bürokrasi tartışmaları, Türkiye’de Bürokratı Tanıma Çabası: Bürokrasi Üzerine Yapılan Araştırmalar, Bürokratların Görüşü: Türkiye’de Bürokrat Hatıratı
9	Kamu Yönetiminde Güncel Sorunlar	Dersin Genel Çerçevesinin Çizilmesi / Dersin tanıtımı ve işleyiş hakkında bilgi, Terminoloji ? Chicago Ekolü, Entropi, Hawthorne Çalışmaları, Durumsallık teorisi, PODSCORB, ÇED, plesbisit, Bağımsız İdari Otoriteler, Ernest Renan’a göre vatandaşlık, Girişimcilik, Kameralizm, İşlem-Maliyet kuramı, Karar alma kuramı, Kamu hukuku, kamu politikası transferi, Kamu tercihi teorisi, kamulaştırma, Türkiye’de reform çabalarına tarihsel bakış : KAYA, MEHTAP, vb., Sonraki adımlar yaklaşımı, SIGMA programı, özelleştirme, büropatoloji, Düşünce kuruluşları think thanks, çöp sepeti modeli, garbage can model, SWOT analizi, Yağma sistemi (spoil system), küme modeli, Kent, yavaş kentler, kentleşme, kentsel dönüşüm, Robert DAHL, Amitai ETZIONI, Charles LINDBLOM, Olumlayıcı eylem pozitif ayrımcılık, Artımcılık-incrementalism, rasyonalite, artırımcı, karma model, karar verme modelleri, sınırlı rasyonalité, homo economicus, (Müsteşar, siyasi danışman, hükümet sözcüsü, basın sözcüsü, başdanışman, yüksek konsey, danışman konseyi), günbatımı düzenlemesi sunset legislation, Denetim, span of control denetim alanı, dış denetim, iç denetim, mali denetim auditing.
10	Yeşil Siyasal Düşünce	Çevre ve siyaset ilişkisi; Yeşil siyasal düşüncenin kökenleri; Yeşil siyasal partiler; Yeşil sivil toplum; Yeşil ideoloji; Derin ekoloji; Sosyal ekoloji; Ekososyalizm; Ekofaşizm; Teoekoloji; Ekofeminizm; Liberal ekoloji
11	İklim Politikaları	Ekosistem ve Ekoloji'nin Temel Kavramları, İklim Değişikliği, değişimi ve Sosyo- ekonomik maliyetleri, Sürdürülebilir Kalkınma yaklaşımı çerçevesinde iklim değişikliği politikaları, Uluslararası Çalışmalar, İklim Değişimini yavaşlatma Stratejisi ve Türkiye, Çevrenin Ekonomik Araçları ve İklim Politikaları, Çölleşme, Kuraklık ve İklim Değişimine Etkisi, İklim Politikaları Çerçevesinde Kıyı Yönetimi, Uluslararası Küresel Isınma Stratejileri, Kyoto Protokolu ve Ülkelerin Yükümlülükleri, Sera Gazı Emisyonları ve Emisyon Ticareti, İklimi Değişikliği Politikalarının Değerlendirme Sistemleri.
12	Seminer	Problem cümle bulma, Kaynak tarama, Araştırma dizini oluşturma, Literatür okunması, Seminerin yazılması, Seminerin sunumu.

 

III.  Yarıyıl
1	Uzmanlık Alan Dersi	Seçilen konuya yönelik çalışmalar, Master tezine bağlı özgün araştırma, geliştirme, analiz ve tasarım.
2	Uzmanlık Alan Dersi	Seçilen konuya yönelik çalışmalar, Master tezine bağlı özgün araştırma, geliştirme, analiz ve tasarım.
3	Tez Danışmanlığı	Tez nedir?, Tezin ana sorunsalının belirlenmesi, Taslak planın belirlenmesi,  Kaynak tarama, Araştırma tekniğinin belirlenmesi, Verilerin toplanması, Verilerin analizi, Yazım süreci.

 

 

IV.  Yarıyıl
1	Uzmanlık Alan Dersi	Seçilen konuya yönelik çalışmalar, Master tezine bağlı özgün araştırma, geliştirme, analiz ve tasarım.
2	Uzmanlık Alan Dersi	Seçilen konuya yönelik çalışmalar, Master tezine bağlı özgün araştırma, geliştirme, analiz ve tasarım.
3	Tez Danışmanlığı	Tez nedir?, Tezin ana sorunsalının belirlenmesi, Taslak planın belirlenmesi,  Kaynak tarama, Araştırma tekniğinin belirlenmesi, Verilerin toplanması, Verilerin analizi, Yazım süreci.

 

Siyaset ve Sosyal Bilimler Tezsiz YL Ders İçerikleri

I.     Yarıyıl
1	Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Araştırma Etiği	Dersin genel tanıtımı, önemi, kullanılacak kaynakların gösterimi; metot ve akış planı üzerine bilgiler, Bilim ve bilgi türleri, Araştırma kaynakları, Nitel ve Nicel yaklaşımlar, Modern Bilimin Gelişimi, Bilim ve Felsefe İlişkisi, Bilimsel bir metin nasıl hazırlanır?, Bilimsel bir metin nasıl hazırlanır?, Bilime Farklı yaklaşımlar, Paradigma, Pozitivizm, Hermeneutik, Sosyal Bilimde kullanılan teknikler, Sosyal Bilimde kullanılan teknikler, Alan Araştırmaları.
2	Türkiye’nin Yönetim Yapısı	Ders hakkında genel bilgi, dersin kapsamı; Yönetim nedir, ne değildir? Yönetsel bilgiye erişmede bilgi kaynakları; mevzuat, resmi gazete, arşiv, tutanaklar, bürokratlar; Yönetim ve kamu yönetimi kavramları, Türkiye’de kamu yönetiminin gelişimi ve temel gerilimler: merkez-yerel ilişkisi, demokrasi, kitleler, Türkiye’de devletin toplumsal ilişkilerdeki yeri ve temel tartışmalar, Türkiye’nin Yönetsel Örgütlenmesine Genel Bakış; Anayasal ve yönetsel ilkeler; Tarihsel özellikler, Türkiye'de parlamenter sistem ve Cumhurbaşkanlığı sistemi, Parlamenter sistemden Cumhurbaşlığı sistemine I: Parlamenter sistemde Başbakanlık, Bakanlıklar ve temel kuruluşlar ve yeni durum; Cumhurbaşkanlığı sistemi ve yapısı: Tarihi, dönüşümü ve mevcut hali, Taşra Yönetimi: Tarihi, dönüşümü ve mevcut hali, Yerel Yönetimler: Merkezi Yönetimle ilişkiler, yerelleşme; yerel yönetim türleri, Hizmet Yönünden Yerinden Yönetim: Örnek kurumlar; Üst Kurullar ve üst kurullaşma; Kalkınma Ajansları; Ombudsmanlık, Güncel Tartışmalar: yeni hükümet sistemi üzerine tartışmalar, Sunuşlar, Genel Değerlendirme.
3	Yönetim Kuramları	Tanışma Dersi, genel tanıtım, Yönetimi Biliminin tanımı, diğer bilimlerle ilişkisi, Tarihsel Gelişim: Kameralizm, Hukuk, Bürokrasi, Örgüt, Yönetimin İşlevleri, Bürokrasi Kuramları: Weber ve Marx, Örgüt Kuramları: Klasik -Taylor/Fordizm, Neo-klasik Teori-Elton Mayo, Herbert Simon, Modern okul(sistem ve Koşulsallık)/Post-modern Teori, Yeni Kamu Yönetimi, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim, Neo-liberalizm, Küreselleşme, Yerelleşme, Bölgeselleşme,Ademi-merkeziyetçilik.
4	Anayasacılık ve İnsan Hakları	Dersin genel tanıtımı, önemi, kullanılacak kaynakların gösterimi; metot ve akış planı üzerine bilgiler, Egemenlik anlayışındaki değişim ve iktidarın sınırlandırılması, Erken anayasacılık hareketleri, Çeşitli yönleriyle anayasa kavramı ve anayasaların içeriği, Çağdaş anayasacılık, İnsan hakları kavramının ortaya çıkışı, İnsan haklarının özellikleri ve temelleri, İlk dönem insan hakları belgeleri, II. Dünya Savaşı ve sonrası, Hakları ve özgürlüklerin tasnifi ve anayasa sistematiği, Hakların sınırlandırılması ve OHAL, Anayasacılık ve insan hakları ilişkisi: hakların ulusal koruması, Bireysel başvuru, İnsan haklarının uluslararası koruması.
5	Küreselleşme ve Terörizm[1]
6	Kamu Sektöründe Liderlik	Ders içerik ve akışının tanıtımı,  Türk Kamu Yönetiminde kamu görevlisi olarak seçilmiş ve atanmışlar,  Kamu sektörü ve Kamu Yönetimi: Tanım ve Elemanlar,  Kamu Sektöründe Yönetimi Özel Sektörden Ayıran Özellikler, Türk Kamu Yönetiminin Örgütlenmesi ve Temel Özellikleri, Türk Kamu Yönetimi Sistemi ve Mülki İdare Amirliği, Liderlik ve Örgütsel Performans, Örgütlerde Değişim, Kültür ve Liderlik, Yönetim ve Yöneticilik: Kavram, Önem ve Özellikleri, Kamu Sektöründe Karar Alma ve Yönetim Süreci, Liderlik Olgu, Kuram, Süreç ve Aktörleri, Kamu Sektöründe Liderlik Kapasite ve Alanı, Kamu Sektöründe Yöneticilik ve Liderlik Karşılaştırılması, Türk Kamu yönetiminde Yöneticilik ve Liderlik Kapasitesi.
7	Siyasal Pazarlama[2]

 

II.  Yarıyıl
1	Siyaset Sosyolojisi	Dersin tanıtımı, kaynaklar, Siyaset ve Sosyoloji İlişkisi, Devlet, Otorite, İktidar, Meşruluk, Yasallık, Siyaset ve Ekonomi, Siyaset ve Elitler, Siyaset ve Sosyolojik Analizler, Sosyoloji'de nesnellik ve görelilik, Sosyoloji ve Felsefe, Modernizm ve Postmodernizm, Küreselleşme, Genel Değerlendirme.
2	Kamu Personel Rejimi	Personel, Personel Yönetimi Kavramları, Personel Yönetiminde Yaklaşımlar; Kamu Personel Yönetimi Kavramı, Kapsamı ve İçeriği; Kamu Personeli Kimdir?(Anayasal, yasal tanımlama); Kamu istihdamı nedir? İstihdam Türlerinin Özellikleri (Statü Hukukundan Esnekliğe); İşe Alma İlkeleri ve Sınavlar; Kayırma Sistemine Karşı Liyakat; Kariyer Sistemi ile Kadro (İş sınıflama) Sistemi- Norm Kadro; Sicil: Personelin Değerlendirilmesi- Yeni Kamu İşletimi Anlayışında Performans Değerlendirme; Disiplin: Kurallara Uyma ve Yolsuzluğu Önleme; Kamu Personelinin Ücret Yapısı; Motivasyon ve Liderlik Kuramları.
3	Siyasal Partiler ve Seçim Sistemleri	Derse giriş, Siyasal partilerin tarihsel gelişimi, Siyasal partilerin tipolojisi, Parti içi demokrasi, Partiler hukuku, Partilerin kapatılması, Seçim hakkının gelişimi, Seçim sistemleri, Türkiye'de seçimler, Seçimler ve parti sistemleri, Seçimler ve partilerin siyasal sistem üzerine etkisi, Genel tekrar, Sunumlar.
4	Dünya’da ve Türkiye’de Muhafazakârlık Okumaları[3]	Giriş ve Genel Konseptin Sunulması; Muhafazakârlık ve ideoloji: Kavramsal ve teorik perspektif; Muhafazakârlığın kuramsal ve tarihsel analizi; Farklı muhafazakâr düşünce gelenekleri; Karşılaştırmalı bir perspektifle muhafazakârlık ve diğer ideolojiler; Önemli muhafazakâr düşünürler ve metinler; Muhafazakâr düşüncede insan, toplum ve siyaset; Modernizm, postmodernizm ve muhafazakârlık tartışmaları; Türkiye’de muhafazakârlık tartışmaları; Muhafazakârlık, İslamcılık ve Kemalizm; Türk muhafazakârlığı üzerine farklı tezler I; Türk muhafazakârlığı üzerine farklı tezler II; Genel Değerlendirme.
5	Kamu Yönetiminde Güncel Sorunlar	Kamu Yönetiminin Gelişimi ve Geleneksel Kamu yönetimi  Kamu Yönetimi Anlayışında Dönüşüm / Paradigma Değişimi: Yeni Kamu Yönetimi / İşletmeciliği  Küreselleşme ve Kamu Yönetimine Etkileri  Kamu Yönetiminde Örgütlenme ile İlgili Meseleler (Kamu personelinin yönetimi, Kamuda liderlik, örgüt kültürü, kurumsal aidiyet, motivasyon, verimlilik vb.)  Yerel Yönetimlere İlişkin Temel Meseleler (Yerel Katılım, Merkeziyetçilik sorunu, Yerel yönetimlerin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne yasal ve pratik entegrasyonu)  Merkeziyetçilik mi yerellik mi?  Verimlilik mi kamu yararı mı?  Yeni Kamu Yönetimi Reformları   Yeni Kamu Yönetimi Reformlarının Kamu Yönetimine Yansımaları (Yönetişim, Stratejik yönetim, Performans yönetimi, Toplam kalite yönetimi)  Kamu Yönetimi ve Teknoloji (E-Devlet Uygulamaları, Kamuda İnovasyon, Dijitalleşme)  Kamu Yönetiminde Denetim (Sayıştay, Danıştay, Kamu Denetçiliği-Ombusdman, İç Denetim)  Kamu Yönetiminde Etik (Etik, Şeffalık, Liyakat, Nepotizm, Hesapverebilirlik)  Kamu Yönetimi Eğitiminin Gelişimi ve Sorunları
6	Kamu Yönetimi ve Kalkınma	Temel Kavramlar: Kalkınma, Küreselleşme, Yerelleşme, Bölge, Yerellik  Ulusal Kalkınmacılıktan –Küresel Kalkınmaya: Kalkınma Yaklaşımları ve Kalkınma Yönetimi   Kalkınma Teorileri (Modernleşme Kuramı ve Kalkınma Sorunu)  Kalkınma Teorileri (Merkez-Çevre Teorileri)  Kalkınma Teorileri ( İnsan ve Çevre Faktörlerine Duyarlı Teoriler, İnsani Kalkınma)  Sürdürebilir Kalkınma  Ara Sınav  Türkiye’de Kalkınma Politikaları ve Öncü Kurumlar: 1923–1929  Türkiye’de Kalkınma Politikaları ve Öncü Kurumlar: 1930–1945  Türkiye’de Kalkınma Politikaları ve Öncü Kurumlar: 1950–1980   1980’ler Küreselleşme ve Devlette Reform  Türkiye’de Kalkınma Politikaları:1980 sonrası ve 2000’li yıllar Bölgesel ve Yerel Kalkınma  Aktörler: Bölge Kalkınma Ajansları, Yatırım İzleme Komitesi Başkanlığı,Belediyeler vs.  Değerlendirme.
7	Türk Dış Politikası	Ders tanıtımı, dönem planlaması ve dış politika kavramı, Türk dış politikasının genel hatları, ilkeleri ve politika yapımına etki eden unsurlar, Kurtuluş Savaşı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında Türk dış politikası, 1923’ten 2. Dünya Savaşına kadar dönemdeki Türk dış politikası, 2. Dünya Savaşı sırası ve sonrasındaki Türk dış politikası, Soğuk Savaş döneminde Türk Dış Politikası- I: 2. Dünya Savaşının bitiminden 1960’lara, Soğuk Savaş döneminde Türk Dış Politikası- II: 1960’tan Soğuk Savaş’ın sonuna, 1990’larda Türk dış politikası ve küresel değişimin etkileri, Yeni bir çağda Türk dış politikası: 2000’lerle beraber dış politika anlayışı, Günümüzde Türk dış politikası ve güncel değerlendirmeler, Türkiye’nin komşu ülkeler ve bölgelerle ilişkilerinin değerlendirilmesi, Türkiye’nin uluslararası alandaki yeri ve küresel aktörlerle geçmişten bugüne ilişkileri, Türkiye’nin bölgesel ve uluslararası örgütlerle ilişkileri, Genel değerlendirme, analizler ve tartışmalar .

 

III.  Yarıyıl
1	Dönem Projesi	Proje konusu belirleme, Proje konusuyla ilgili danışman görüşmesi, Proje konusu ile ilgili literatür taraması, Proje konusuyla ilgili rapor yazma, Proje konusunu danışman incelemesine gönderme, Proje konusunu dönüşler çerçevesinde düzeltme, Proje konusunu danışman onayına gönderme, Projeyi yazdıma, ciltleme ve teslim etme
2	Proje Danışmanlığı	Proje konusu belirleme, Proje konusuyla ilgili danışman görüşmesi, Proje konusu ile ilgili literatür taraması, Proje konusuyla ilgili rapor yazma, Proje konusunu danışman incelemesine gönderme, Proje konusunu dönüşler çerçevesinde düzeltme, Proje konusunu danışman onayına gönderme, Projeyi yazdıma, ciltleme ve teslim etme

Kamu Yönetimi Tezli Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Kamu Yönetimi Ülke İncelemeleriBilgi Teknolojileri ve Kamu YönetimiYerel HizmetTürk İdare TarihiTürk İdare YapısıKamuda Örgüt PsikolojisiKamu Yönetiminin TemelleriKamu Sektöründe Yönetim TeknikleriBilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın EtiğiKamu Personel YönetimiKamu Sektöründe Liderlik

Seminer