Hitit Üniversitesinin 17 Mart 2006 tarihinde kurulması ile birlikte aynı yıl içerisindeİnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi bünyesinde Arkeoloji Bölümü kurulmuştur. Prehistorya, Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi ve Klasik Arkeoloji Anabilim Dallarında toplamda 10 öğretim elemanı bulunmaktadır. 2011-2012 yılında eğitim öğretim faaliyetlerine başlayan bölümümüz, 2015 yılında ilk mezunlarını vermiştir. Yüksek Lisans programının yanı sıra 2022-2023 eğitim öğretim dönemi itibari ile bölümümüzde Doktora Programı da açılmıştır.
Prehistorya (Tarihöncesi Arkeolojisi), Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi ve Klasik Arkeoloji bilim dallarından oluşan Arkeoloji Anabilim Dalı, insanlığın en eski aşamalarından başlayarak Geç Antik çağlara kadar gelişen süreci araştıran ve inceleyen bir disiplindir. Arkeoloji, zaman ve mekân boyutu olan, somut bulgularla kanıtlanabilen geçmişi araştıran aktif bir bilim dalı olarak karşımıza çıkar. Özellikle bu temel ayrım, arkeolojiyi insanlık tarihini konu alan tarih, dilbilim, sosyal antropoloji ve sosyoloji gibi diğer sosyal bilimlerden farklı kılar.
Üniversitemiz bünyesinde yer alan Arkeoloji Bölümü, bulunduğu kentin sahip olduğu kültür mirasının anlaşılmasında, korunmasında, sorumluluk bilincinin oluşturulmasında ve gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir role sahiptir. Kentin önemli kültürel miraslarından Ortaköy-Şapinuva kazısı, 2019 yılı kazı sezonundan itibaren Hitit Üniversitesi kazısı olarak devam etmektedir. Ayrıca bölümümüz öğretim üyeleri Niğde, Mersin, Karabük, Antalya ve Şanlıurfa'daki kazı projelerinde kazı başkan yardımcısı olarak görev yapmaktadır. Yine bölümümüz öğretim elemanı tarafından Karabük ilinde bilimsel yüzey araştırma projesi yürütülmektedir. Tüm bu projeler bölüm öğrencilerinin kazı ve yüzey araştırmasına katılımını sağlamakta olup, uygulama alanında tecrübe sahibi olmalarına olanak sağlamaktadır. Ayrıca bölümümüzde görevli diğer tüm öğretim elemanları her yıl kazı ve araştırma sezonu içerisinde, kazı başkan yardımcısı ve heyet üyesi olarak ülkemizin farklı bölgelerinde yürütülen kazı ve araştırmalara fiilen katılmaktadırlar.
Bölümümüzde zorunlu staj uygulanmakta olup öğrencilerimiz, örgün eğitim sırasında aldıkları dersler ışığında elde ettikleri teorik bilgiye ilaveten, pratik becerilerinin de sağlanması adına arkeolojik kazı, yüzey araştırmaları ve müzelerde staj yapmaktadırlar.
